|
Hỏi - Đáp
[Hoàng Ngọc Giao]
Theo bài hướng dẫn, nhiều khi phải dùng phông chữ này nọ. Nhưng nếu trên máy của tôi không có phông chữ đã nêu thì làm sao?
Bạn cứ thoải mái dùng phông chữ nào có sẵn mà bạn thích. Các phông chữ mà bạn thấy nêu trong bài thường là phông chữ có sẵn trên đĩa CD chứa CorelDRAW. Mỗi phông chữ được ghi trong một tập tin phông chữ (font file). Tuy nhiên, bạn chưa thể dùng phông chữ chứa trong tập tin đó nếu chưa làm thủ tục đăng ký phông chữ với hệ điều hành Windows. Nói rõ hơn, thao tác “cài đặt phông chữ” bao gồm việc sao chép tập tin phông chữ vào đĩa cứng và đăng ký phông chữ ấy. Sau khi phông chữ nào đó được cài đặt, bạn có thể dùng phông chữ ấy trong mọi phần mềm chạy trên Windows.
Thông thường, người ta cài đặt phông chữ mới thông qua Control Panel của Windows nhưng việc cài đặt sẽ dễ hơn rất nhiều nếu bạn dùng công cụ Font Navigator đi kèm với CorelDRAW. Để dùng công cụ này, bạn bấm nút Start rồi chọn Programs > Corel Graphics Suite 11 > Bitstream Font Navigator.
Trên cửa sổ Font Navigator vừa hiện ra (hình 1), bạn thấy nhiều cửa sổ con. Cửa sổ con Contents phía trên trái hiển thị danh sách các phông chữ mà Font Navigator dò tìm được (và được ghi nhớ trong danh mục phông chữ Font Catalog). Cửa sổ Installed Fonts phía trên phải cho bạn biết những phông chữ nào đã được cài đặt để dùng trong Windows. Nếu bạn chọn phông chữ nào đó, Font Navigator lập tức trình bày phông chữ ấy trong cửa sổ Font Sample phía dưới phải, bằng dòng chữ cụ thể The quick brown fox jumped over the lazy dog (“con cáo nâu nhanh nhẹn nhảy qua con chó lười biếng”). Câu nói “chẳng ra đâu vào đâu” này được dùng vì nó chứa tất cả các chữ cái Anh ngữ, đủ để bạn đánh giá phông chữ đang xét có hợp với “khẩu vị” của mình hay không.
Nếu cần dùng phông chữ nào đó chưa được cài đặt, bạn chỉ việc kéo tên phông chữ ấy từ cửa sổ Contents qua cửa sổ Installed Fonts và thả ở đấy.
Hình 1
Giả sử phông chữ bạn cần nằm trên đĩa CD, chưa có trong danh mục phông chữ của Font Navigator, bạn hãy đưa đĩa CD vào ổ, bấm vào ô liệt kê bên trên cửa sổ Contents và chuyển qua ổ đĩa CD. Trong cửa sổ Contents, bạn mở xem thư mục nào đó trên đĩa CD chứa các tập tin phông chữ, “nắm” vào phông chữ cần thiết và kéo qua cửa sổ Installed Fonts, bỏ vào đó.
Nếu bạn cài đặt trên 500 phông chữ và cảm thấy máy tính của mình chạy chậm đi sau khi cho “đổ bộ” một lô phông chữ mới, bạn có thể tháo gỡ (uninstall) các phông chữ “không bao giờ dùng đến” bằng cách thực hiện thao tác ngược với thao tác nêu trên: kéo tên phông chữ từ cửa sổ Installed Fonts, thả trở lại cửa sổ Contents.
Trên cửa sổ Font Navigator, cửa sổ con Font Groups ở góc dưới, bên trái, dùng để làm gì?
Trong cửa sổ Font Groups, bạn có thể tạo ra nhóm phông chữ dùng cho một đề án nào đó để cài đặt và tháo gỡ một lượt. Trong thực tế, khi thực hiện mỗi đề án, ta có thể dùng một số phông chữ đặc thù. Nếu cài đặt “đổ đống” đủ thứ phông chữ vào hệ thống, khi muốn tháo gỡ bớt một số phông chữ cho “nhẹ máy”, bạn không biết phải chọn phông chữ nào trên danh sách Installed Fonts dài dằng dặc.
Cụ thể, để tạo ra nhóm phông chữ mới, bạn bấm-phải vào cửa sổ Font Groups rồi chọn New group trên trình đơn cảnh ứng vừa hiện ra (hoặc bấm vào biểu tượng Create New Font Group  trên thanh công cụ). Font Navigator lập tức tạo ra nhóm phông chữ mới và hiển thị tên gọi mặc định. Bạn hãy gõ ngay tên tự đặt và gõ Enter. Nếu chấp nhận tên mặc định, sau này bạn vẫn có thể đổi tên nhóm phông chữ nhờ chức năng Rename trên trình đơn cảnh ứng. Nhóm phông chữ mới được Font Navigator tạo ra dưới dạng một thư mục trống rỗng. Để đưa vào nhóm ấy những phông chữ cần thiết, bạn kéo các phông chữ đã chọn từ Font Catalog (trình bày trong cửa sổ Contents), thả vào thư mục tương ứng trong cửa sổ Font Groups.
Sau khi tạo ra nhóm phông chữ, bạn cài đặt cả nhóm bằng cách kéo nhóm ấy từ cửa sổ Font Groups, thả vào cửa sổ Installed Fonts. Muốn tháo gỡ một nhóm phông chữ, bạn kéo nhóm ấy ra khỏi cửa sổ Installed Fonts. Rõ ràng, “làm ăn” với các phông chữ “có bè, có cánh” như vậy thuận tiện hơn nhiều so với các phông chữ “đi lẻ”.
Bạn nên tạo ra một nhóm phông chữ dành riêng cho các dấu hiệu (Symbols). Nếu thường dùng phần mềm nào đó, AutoCAD chẳng hạn, bạn có thể tập hợp mọi phông chữ của AutoCAD thành một nhóm gọi là AutoCAD. Các phông chữ Việt cũng nên gom vào một nhóm. Khi không cần đến chúng nữa, ta có thể tháo gỡ rất nhẹ nhàng, không cần tỉ mỉ lọc lựa như... nhặt thóc trong gạo.
Nếu như hình khung, e-líp và tiêu ngữ được phép chuyển đổi thành đường cong, liệu có thể chuyển đổi ngược lại, đường cong có dạng “hình khung” trở thành hình khung “thứ thiệt” chẳng hạn?
CorelDRAW 11 chưa có khả năng như bạn nói nhưng chúng tôi nghĩ rằng đó là chuyện có thể. Thậm chí chuyển đổi một đường cong có dạng chữ A thành ký tự A “chính cống” cũng không phải là chuyện xa vời. Dù sao ta cũng phải đứng chân vững chắc trên cái nền đã có. Bạn nên cân nhắc ít nhiều trước khi chuyển đổi các đối tượng không phải đường cong thành đường cong. Không có con đường trở lại trừ khi bạn có cơ hội hủy bỏ kết quả bằng chức năng Undo hoặc bạn có một bản sao lưu dự phòng.
Các bài hướng dẫn thường lấy hình khung, e-líp, tiêu ngữ làm ví dụ cho sự chuyển đổi thành đường cong. Với đối tượng đa giác hoặc ngôi sao thì thế nào?
Đa giác trong CorelDRAW không gì khác hơn là một đường gấp khúc khép kín, nghĩa là về bản chất đã là một đường cong Bézier. Bằng chứng là các nút của đa giác có sẵn cần khiển tương ứng để điều chỉnh hình dạng (khi bạn dùng công cụ chỉnh dạng). Tuy nhiên, khác với đường cong Bézier bình thường, các nút đa giác liên kết chặt chẽ với nhau. Chỉ cần di chuyển một nút, các nút khác lập tức di chuyển theo một quy tắc xác định và chỉ cần bạn gõ phím “cộng lớn” một phát, nhiều nút đồng loạt sinh ra một cách cân đối. Nếu bạn chọn đa giác rồi chọn Arrange > Convert To Curves, CorelDRAW chuyển đổi đa giác ấy thành đường cong Bézier bình thường, hủy bỏ liên kết giữa các nút.
Để thử nghiệm, bạn hãy tạo ra một ngôi sao 12 đỉnh với độ nhọn (sharpness) là 4 như hình 2A. Dùng công cụ chỉnh dạng, chọn một nút ở gần tâm ngôi sao và kéo cần khiển của nó, bạn thấy toàn bộ đường nét ngôi sao thay đổi (hình 2B). Nếu bạn sáp nhập (combine) ngôi sao với một đối tượng khác, chúng sẽ chuyển thành đường cong Bézier bình thường một cách tự động. Bạn hãy vẽ một hình tròn đồng tâm với ngôi sao như hình 2C và sáp nhập ngôi sao với hình tròn ấy. Sau khi chọn một màu tô vàng rực, bạn sẽ có hình ảnh mặt trời cách điệu rất duyên dáng (hình 2D), có thể dùng để trang trí bìa sách hoặc minh họa truyện thiếu nhi.
Hình 2
Tôi đã biết rằng có thể “ràng buộc” (group) các đối tượng thành nhóm. Nay lại biết thêm nào là “sáp nhập” (combine), nào là “hòa trộn” (weld). Sao mà lôi thôi, dễ nhầm lẫn quá!
Xin bạn bình tĩnh. Với chức năng Group, các đối tượng trong một nhóm được ràng buộc với nhau thành một khối thống nhất nhưng chúng vẫn giữ nguyên bản chất của mình (hình khung vẫn là hình khung, tiêu ngữ vẫn là tiêu ngữ, màu tô và màu nét của chúng cũng không có gì thay đổi).
Khi bạn sáp nhập đối tượng này với đối tượng khác bằng chức năng Combine, chúng trở thành một đối tượng duy nhất và là một đường cong, chỉ có một màu nét và một màu tô (nếu là đường cong kín).
Trong trường hợp hòa trộn các đối tượng bằng chức năng Weld, Intersect hoặc Trim, kết quả cũng là một đối tượng đường cong duy nhất nhưng có đường nét mới mẻ tùy theo trường hợp.
Có phải ta chỉ sáp nhập các đối tượng nếu chúng có một phần chồng lên nhau? Vì với hai đối tượng nằm rời nhau, việc xác định lại miền trong và miền ngoài bằng chức năng Combine không cho kết quả gì mới!
Có chứ! Khi bạn sáp nhập hai đối tượng nằm rời nhau, chúng trở thành một đối tượng đường cong duy nhất với một màu nét và một màu tô. Nói chung, nếu bản vẽ của bạn có những đối tượng đường cong cùng tính chất (cụ thể là cùng màu nét và cùng màu tô), nên sáp nhập chúng thành đối tượng duy nhất bằng chức năng Combine. Bản vẽ sẽ “nhẹ” hơn (kích thước tập tin bản vẽ giảm đi) và hiệu năng làm việc của CorelDRAW tăng lên do đỡ phải quản lý nhiều đối tượng.
Tôi thấy dùng dao cắt khó khăn ở chỗ đường cắt không được gọn gàng (tay tôi hơi run). Có cách nào dễ dàng hơn không?
Mọi người dùng chuột đều gặp khó khăn như bạn. Nếu muốn có đường cắt như ý, bạn có thể vẽ trước đường cắt bằng “bút chì” Bézier và cắt bằng chức năng Trim. Giả sử bạn cần cắt đôi một hình tròn với đường cắt “lả lướt” như hình 3A. Bạn vẽ đường cắt như vậy rất dễ dàng bằng “bút chì” Bézier. Với đường cắt đang ở trạng thái “được chọn”, bạn mở cửa sổ Shaping bằng cách chọn Arrange > Shaping > Shaping, chọn Trim trong ô liệt kê, tắt hai ô duyệt Source Object(s) và Target Object(s), bấm vào nút Trim rồi bấm vào hình tròn.
Hình tròn của bạn lập tức trở thành một đối tượng đường cong với hai đường con khép kín (hai “nửa hình tròn” như ở hình 3B). Bạn tách rời hai “nửa hình tròn” thành hai đối tượng riêng biệt bằng cách ấn Ctrl+K (chức năng Break Apart). Cách thức như vậy cũng cho bạn thấy rằng ta không nhất thiết chỉ dùng chức năng Trim (cũng như Weld và Intersect) với các đối tượng là đường cong kín hoặc có hình dạng “ra tấm, ra miếng” như nhiều người lầm tưởng.
Để tin chắc hai “nửa hình tròn” đã là hai đối tượng riêng biệt, bạn hãy chọn cho chúng màu tô khác nhau. Dĩ nhiên, ta còn có thể di chuyển mỗi “nửa hình tròn” một cách tùy ý. Bạn thử làm thế này: bấm vào “nửa hình tròn” bên trên hai lần để các dấu chọn quay hiện ra và kéo tâm quay đến đầu trái đường cắt. Sau khi quay “nửa hình tròn” bên trên sang trái chút xíu, bạn có thể trang điểm thêm “mắt mũi” như hình 3D.
“Cái gì vậy cà?”. Nếu bạn hỏi vậy, chúng tôi xin... chịu. Chỉ biết rằng nó trông cũng dễ thương đó chứ!
Hình 3
Bạn đã có nhiều hiểu biết về việc tạo hình và chỉnh dạng trong Corel DRAW. Giờ là lúc ta cần xem xét cách thức chọn màu để tô. Cùng với đường nét và bố cục, màu sắc góp phần to lớn vào sự thành công của bản vẽ. Màu sắc chi phối rất mạnh tình cảm người xem, do vậy bạn cần hết sức cẩn thận trong khâu chọn màu.
Ta hãy bắt đầu từ các khái niệm căn bản...
Mô hình màu RGB
Bạn có cảm giác về màu sắc nhờ ánh sáng phát xạ (emit) hoặc phản xạ (reflect) từ vật nào đó. Mặt trời, bóng đèn, màn hình máy tính,... là vật phát xạ ánh sáng. Bàn ghế, sách vở, quần áo,... là vật phản xạ ánh sáng. Giữa hai màu mà bạn phân biệt rõ ràng có nhiều sắc khác nhau. Khi nói đến sắc, người ta nhấn mạnh đến liều lượng ánh sáng, đến tác động mạnh yếu khác nhau của ánh sáng lên mắt người.
Mọi màu sắc mà bạn cảm nhận từ vật phát xạ là sự pha trộn với các liều lượng khác nhau của 3 màu căn bản: đỏ (red), xanh chuối (green), xanh dương (blue). Nếu mỗi thành phần này đóng góp liều lượng như nhau, ta thấy màu trắng hoặc xám tùy cường độ ánh sáng. Nếu cường độ của chúng cùng triệt tiêu (không có ánh sáng), bạn thấy màu đen của bóng tối.
Ghi chú
• Nguyên lý pha trộn ánh sáng như vậy thể hiện rõ trong kỹ thuật đèn hình. Mỗi chấm nhỏ của lớp huỳnh quang trên màn hình máy tính có khả năng phát xạ 3 màu (đỏ, xanh dương và xanh chuối) do kích thích của 3 chùm tia điện tử khác nhau từ 3 ống phóng của đèn hình.
Rõ ràng, ta có thể xác định màu sắc bất kỳ một cách định lượng bằng bộ ba trị số biểu diễn cường độ của các màu cơ bản: đỏ, xanh chuối, xanh dương. Người ta gọi cách thức xác định màu sắc như vậy là mô hình màu RGB (RGB color model). RGB là viết tắt của Red-Green-Blue. Màu đen "thăm thẳm" trong mô hình này được biểu diễn dưới dạng:
(R = 0, G = 0, B = 0)
hoặc gọn hơn:
(0R-0G-0B)
Bạn có thể hình dung rằng màu đen tương ứng với gốc tọa độ trong một không gian 3 chiều được định vị bởi 3 trục tọa độ R, G và B.
"Gọi là mô hình, nghĩa là còn có phương án khác để xác định màu sắc?". Vâng, bạn đoán đúng. Còn có mô hình khác để xác định màu sắc mà bạn cảm nhận từ vật phản xạ.
Mô hình màu CMY
Khi bật đèn bàn cho ánh sáng trắng rọi vào trang sách, bạn thấy chữ in đen trên nền giấy trắng. Nền "trắng toát" (không có mực) là nơi ánh sáng của đèn bị giấy phản xạ hoàn toàn trước khi đi đến mắt bạn. Chữ "đen thui" là chỗ ánh sáng của đèn bị mực hấp thụ hoàn toàn và không thể đi đến mắt bạn. Nếu mực chỉ hấp thụ thành phần đỏ của ánh sáng trắng, phản xạ hoàn toàn thành phần xanh chuối và xanh dương, bạn sẽ thấy chữ có màu xanh trời nhạt (cyan). Quả thực, màu xanh dương và màu xanh chuối được pha trộn với liều lượng như nhau trong ánh sáng phản xạ cho ta màu xanh trời nhạt. Nói khác đi, mực có màu xanh trời nhạt là mực có tác dụng hấp thụ ánh sáng đỏ. Tương tự, mực hấp thụ ánh sáng xanh chuối có màu tím đỏ (magenta) do sự pha trộn của màu đỏ và màu xanh dương trong ánh sáng phản xạ. Mực hấp thụ ánh sáng xanh dương có màu vàng (yellow) do sự pha trộn của màu đỏ và màu xanh chuối trong ánh sáng phản xạ.
Ba màu xanh trời nhạt, tím đỏ và vàng (lần lượt tương ứng với sự hấp thụ hoàn toàn màu đỏ, xanh chuối, xanh dương của ánh sáng phát xạ) được xem là ba màu căn bản của ánh sáng phản xạ. Tùy liều lượng của mực xanh trời nhạt, tím đỏ và vàng, sự hấp thụ các thành phần đỏ, xanh chuối và xanh dương trong ánh sáng trắng xảy ra mạnh yếu khác nhau, ta sẽ thấy những màu sắc khác nhau trên giấy.
Một cách khái quát, màu bất kỳ của vật phản xạ được xác định bằng bộ ba trị số biểu diễn cường độ màu xanh da trời, tím đỏ và vàng. Người ta gọi cách thức xác định màu sắc như vậy là mô hình màu CMY (CMY color model). CMY là viết tắt của Cyan-Magenta-Yellow. Màu trắng trong mô hình này được biểu diễn dưới dạng:
(C = 0, M = 0, Y = 0)
hoặc gọn hơn
(0C-0M-0Y)
Bạn có thể hình dung rằng màu trắng tương ứng với gốc tọa độ trong một không gian 3 chiều được định vị bởi 3 trục tọa độ C, M và Y. Màu đen và các sắc xám tạo bởi liều lượng bằng nhau của các thành phần C, M và Y. Nếu "chơi" thật đậm 3 màu đó trên giấy, khả năng phản xạ ánh sáng hầu như biến mất, bạn có màu đen "thùi lùi" (nếu hồi nhỏ bạn từng "chà" bút chì đủ màu vào một chỗ trên giấy để vẽ... con giun đất, bạn sẽ hiểu ngay sự kiện này).
Mô hình RGB và mô hình CMY chẳng qua chỉ là hai "cách nhìn" đối với màu sắc. Trong mô hình RGB, màu sắc được tạo ra bởi sự đóng góp của các thành phần RGB với cường độ khác nhau. Cường độ cao của các thành phần RGB cho ta màu trắng. Khi cường độ của chúng bằng 0, ta có màu đen (không có ánh sáng). Trong mô hình CMY, ta lại chú ý đến hiệu quả của các thành phần CMY trong việc trừ khử các thành phần RGB của ánh sáng tới. Liều lượng cao của các thành phần CMY cho ta màu đen. Liều lượng của chúng bằng 0 cho ta màu trắng (không có mực). Do vậy, người ta gọi mô hình RGB là mô hình màu cộng tính (additive) và mô hình CMY là mô hình màu hiệu tính (subtractive). Tuy hai mô hình màu này khác nhau như "mặt trời với mặt trăng", có công thức chính xác để chuyển đổi bộ ba trị số RGB thành bộ ba trị số CMY tương đương. Corel DRAW tính toán chuyện này cực nhanh, bạn không phải lo chi cả.
Ngoài mô hình RGB và CMY, người ta còn dùng thường xuyên mô hình màu HSB (HSB color model) để xác định màu, dựa trên các yếu tố vật lý khác của ánh sáng.
Mô hình màu HSB
HSB là viết tắt của Hue-Saturation-Brightness. Khác với color nghĩa là màu sắc nói chung, từ hue trong tiếng Anh diễn đạt màu theo nghĩa hẹp. Bạn có thể hình dung hue là cách gọi chung cho các màu đỏ, cam, vàng,.. khá tách biệt trên cầu vồng. Trong mô hình HSB, sau khi chỉ ra màu nào đó trong phổ màu của cầu vồng (thành phần H), bạn phải xác định nồng độ (saturation) của màu ấy, tức thành phần S. Nếu màu đang xét chưa đủ "đô", bạn sẽ thấy sắc xám lấn lướt. Trường hợp nồng độ màu bằng 0, bạn sẽ có một màu xám nào đó tùy theo độ sáng (brightness), tức thành phần B. Độ sáng cho biết màu đang xét sáng tối thế nào. Nếu độ sáng bằng 0, nhất định bạn chỉ có một màu đen thui dù cho trị số diễn đạt thành phần H và S bằng bao nhiêu đi nữa.
Cách diễn đạt màu sắc trong mô hình HSB có vẻ tự nhiên hơn nhưng màu được xác định theo mô hình HSB không có sự tương ứng một-một với màu được xác định theo mô hình RGB hoặc CMY. Tuy nhiên, khi dùng Corel DRAW, điều này không đáng chú ý lắm. Bạn cứ phó mặc cho Corel DRAW và có thể yên tâm rằng sự chuyển đổi như vậy cho kết quả ở mức độ chấp nhận được.
Hộp thoại Uniform Fill
[Hoàng Ngọc Giao]
Giả sử bạn cần tô màu một hình khung. Cho đến lúc này, bạn chỉ chọn màu một cách đơn giản từ bảng màu nằm ở biên phải miền vẽ. Trong công việc thực tế, sẽ không hiếm khi bạn bạn chẳng thể tìm thấy màu ưng ý trên bảng màu “nghèo nàn” ấy. Trong trường hợp như vậy, bạn có thể tự mình điều chỉnh các trị số RGB, CMY hoặc HSB cho đến khi đạt được màu mong muốn. Ta thực hiện điều này trên hộp thoại Uniform Fill.
Vẽ một hình khung
Bấm vào “thùng sơn”  (Fill Tool) trong hộp công cụ
Một “ngăn kéo”  thò ra
Bấm vào biểu tượng Fill Color Dialog  (hoặc ấn tổ hợp phím Shift+F11)
Xuất hiện hộp thoại Uniform Fill (hình 1)
Bấm vào mũi tên chỉ xuống ở ô liệt kê Model và chọn CMY trong danh sách vừa xuất hiện
Chọn mô hình màu CMY
Hình 1
Bên phải hộp thoại Uniform Fill, lúc này bạn thấy có 3 ô nhập liệu cho phép xác định trị số của các thành phần CMY. Cạnh đó là các trị số RGB tương ứng.
Gõ trị số 0 vào ô nhập liệu C, M và Y (sau mỗi lần gõ trị số, bạn nhớ gõ phím Tab)
Xác định màu (0C-0M-0Y)
Lập tức ô New (chỉ “màu mới xác định”) hiển thị màu trắng ứng với bộ ba trị số ấy (đúng như ta dự kiến). Bộ ba trị số RGB tương ứng là (255R-255G-255B). Bạn chú ý, trị số màu biến thiên từ 0 đến 255 (256 mức).
Gõ trị số 255 vào ô nhập liệu C, M và Y
Xác định màu (255C-255M-255Y)
Bộ ba trị số RGB tương ứng là (0R-0G-0B). Màu đen xuất hiện trong ô New, cũng đúng như ta dự kiến. Nếu các thành phần CMY cùng có trị số “lỡ cỡ” nào đó giữa 0 và 255, bạn sẽ có một sắc xám...
Gõ trị số 100 vào ô nhập liệu C, M và Y
Xác định màu (100C-100M-100Y). Màu xám xuất hiện ở ô New
Chọn OK
Đóng hộp thoại Uniform Fill
Hình khung của bạn giờ đây có màu xám. CorelDRAW đã ghi nhớ kỹ càng rằng màu của hình khung là màu (100C-100M-100Y). Sau này khi nghe nói rằng màu của đối tượng nào đó thuộc loại CMY, bạn hiểu rằng CorelDRAW đã ghi nhớ màu của đối tượng ấy bằng bộ ba trị số CMY, tương tự như hình khung hiện có của ta.
Dĩ nhiên, ta đã “khổ sở” gõ lóc cóc trong các ô nhập liệu trên hộp thoại Uniform Fill không phải chỉ để thu được một màu xám xịt. Bạn hãy vào lại hộp thoại ấy...
Ấn Shift+F11
Hộp thoại Uniform Fill xuất hiện
Xác định màu (255C-0M-0Y)
Màu “xanh xám”  xuất hiện trong ô New
Bạn thấy ô màu Old hiển thị màu xám, giúp bạn dễ so sánh màu mới với màu cũ. Trị số RGB tương ứng là (0R-255G-255B) cho bạn thấy rõ liều lượng mạnh nhất của thành phần C trong bộ ba CMY ứng với trường hợp thành phần R trong bộ ba RGB bị trừ khử hoàn toàn (hình 2).
Hình 2
Cứ thế, bạn có thể tự kiểm tra hiểu biết của mình về mối liên hệ giữa hai mô hình màu CMY và RGB. Nếu tình cờ xác định được bộ ba trị số CMY nào đó cho ta một màu “tuyệt vời”, bạn có thể đặt tên cho màu ấy bằng cách gõ vào ô Name trên hộp thoại Uniform Fill. Tên mà bạn gán cho màu ấy sẽ được CorelDRAW ghi nhận vĩnh viễn nếu bạn bổ sung màu ấy vào bảng màu ở biên phải miền vẽ) bằng cách bấm vào nút Add To Palette.
Thực ra, trừ trường hợp bạn ghi nhớ sẵn một bộ ba trị số CMY tuyệt với nào đó, chọn màu bằng cách gõ trị số là chuyện không tự nhiên chút nào. Bạn có thể chọn màu từ “không gian màu” bên trái hộp thoại Uniform Fill.
Bấm vào màu nào đó trong dải màu “cầu vồng” thẳng đứng
Hình khung lớn bên cạnh, thể hiện “mặt phẳng màu”, bày ra những sắc độ khác nhau của màu đã chọn
Bấm vào chỗ nào đó trong “mặt phẳng màu” để chọn màu bạn muốn
Kiểu hiển thị màu như bạn vừa thấy thực chất là mô hình màu HSB. Dải màu “cầu vồng” thẳng đứng biểu diễn thành phần H (Hue). “Mặt phẳng màu” được xác định bởi hai trục S và B. Màu ở vị trí thấp trong “mặt phẳng màu” có “nồng độ” S thấp, nghiêng về sắc xám.
Thành phần K
Chắc bạn có để ý trong ô liệt kê Model, ngoài mô hình màu CMY, còn có mô hình màu CMYK. Trong mô hình màu CMYK, thành phần K chỉ là phương tiện bổ sung giúp bạn dễ dàng điều khiển “độ đen” của màu, có tác dụng tăng hay giảm đều nhau cả ba thành phần CMY. Do sự tiện lợi của việc điều khiển “độ đen”, người ta thường xem “độ đen” là thành phần thứ tư của màu sắc và gọi là thành phần K. K là viết tắt của blacK (không thể dùng chữ B vì sẽ nhầm với Blue).
Chọn CMYK trong ô liệt kê Model
Ô nhập liệu K xuất hiện bên dưới các ô nhập liệu C, M và Y
Xác định màu (0C-0M-100Y-0K)
Màu “vàng chanh” xuất hiện trong ô New
Xác định màu (0C-0M-100Y-20K)
Màu “vàng đất” xuất hiện trong ô New
Chọn OK
Hình khung có màu “vàng đất”. CorelDRAW ghi nhớ màu hình khung là màu (0C-0M-100Y-20K)
Khi bạn dùng mô hình màu nào đó, CorelDRAW ghi nhớ kỹ càng màu của đối tượng theo mô hình ấy. Vừa rồi, do ta đã dùng mô hình màu CMYK, màu của hình khung được ghi nhận bởi bộ bốn trị số CMYK. Người ta quen nói rằng hình khung như vậy “có màu CMYK”.
Màu pha và màu chồng
[Hoàng Ngọc Giao]
Dù xác định màu theo mô hình nào (CMY, RGB, HSB,...) nếu bạn in hình khung (mà ta đã vẽ) ra giấy bằng máy in màu để bàn (desktop color printer) được nối với máy tính của mình, Corel DRAW cũng tự động chuyển đổi màu của hình khung sang dạng thức CMYK. Bộ bốn trị số CMYK diễn đạt màu hình khung sẽ giúp máy in điều khiển liều lượng mực từ bốn hộp mực CMYK để tạo ra màu cần thiết trên giấy.
Tuy nhiên, không phải mực từ các hộp mực khác nhau được pha trộn với nhau trước khi áp lên giấy. Mỗi chấm màu trên giấy thực ra là sự sắp xếp theo trật tự nào đó của các chấm màu CMYK li ti nằm cạnh nhau. Nhờ vậy, bạn có ảo giác về màu sắc bất kỳ trong khi máy in chỉ có bốn màu mực khác nhau. Với máy in có độ phân giải càng cao, mắt ta càng không thể nhận ra các chấm màu CMYK tách biệt và ảo giác màu sắc càng được củng cố. Đây quả thực là sự vận dụng tuyệt vời của nguyên lý màu phản xạ. Cần chú ý rằng nhờ có thành phần K, việc điều khiển "độ đen" của chấm màu bởi mực đen tỏ ra hiệu quả hơn (tiết kiện mực tốt hơn) so với trường hợp chỉ dùng ba màu mực CMY.
Trong kỹ thuật in lụa (silk screen printing), mọi chuyện lại khác. Người ta pha trộn thực sự các loại mực với nhau để đạt được màu cần thiết trước khi áp lên giấy. Nói khác đi, màu mà bạn thấy trong bản in trong trường hợp này thực sự là màu của mực. "Màu thực sự" như vậy được gọi là màu mảng (spot color) hoặc màu pha (premixed color). Để phân biệt, "màu ảo giác" tạo bởi sự "chồng chất" các chấm màu CMYK căn bản được gọi là màu chấm (process color) hoặc màu chồng (mixed color). Trong kỹ thuật in công nghiệp, người ta dùng cả hai loại màu vừa nêu, màu pha cũng như màu chồng.
Màu dùng trong kỹ thuật in bốn màu (four-color printing) chính là màu chồng. Đối với bản in hai màu như trường hợp in báo hằng ngày, ngoài màu đen của chữ, bạn còn thấy có một màu nữa ở các mảng chỗ này, chỗ kia. Cách gọi "màu mảng" bắt nguồn từ đấy. Nói khác đi, màu trong kỹ thuật in hai màu là màu mảng hay màu pha. Nếu nhìn các tờ báo in hai màu, bạn cũng thấy có những mảng màu đậm nhạt khác nhau. Trong trường hợp này, các sắc độ khác nhau của màu pha chẳng qua là ảo giác tạo bởi cấu trúc chấm thích hợp. Cấu trúc chấm càng thưa, bạn thấy màu càng nhạt. Như vậy, nói cho công bằng, kỹ thuật "giả màu" (tạo màu "ảo giác") cũng được áp dụng đối với màu pha.
Ghi chú
• Trong kỹ thuật in công nghiệp, bản in hai màu cần được in qua hai lượt (pass) với hai bản phim tách màu. Bản in bốn màu cần bốn lượt in với bốn bản phim tách màu. Dĩ nhiên, số lượt in càng nhiều, khả năng in lệch càng dễ xảy ra và chi phí càng cao.
• Có thể bạn còn nghe nói về bản in năm màu, sáu màu. Đấy thường là bản in bốn màu với một hoặc hai lượt in bổ sung nhằm tạo ra thêm một số mảng bằng màu pha, bảo đảm có được màu thật chính xác cho chi tiết nào đó (nếu có yêu cầu nghiêm ngặt). Ngoài ra, ngày nay ngưiời ta còn phát triển kỹ thuật in chồng sáu màu (hexachrome printing) CMYKOG, trong đó O và G là viết tắt của Orange (cam) và Green (xanh chuối), nhằm tạo ra bản in màu chất lượng cao.
Có thể bạn nghĩ việc dùng màu pha hay màu chồng là chuyện ở xưởng in, không liên quan gì đến công việc cao cấp của ta trong Corel DRAW. Thực ra, ngay khi chọn màu trong Corel DRAW, nếu bạn dự tính đúng đắn việc dùng màu pha hay màu chồng, Corel DRAW sẽ giúp bạn tạo ra các bản in tách màu chính xác.
Cụ thể, bạn đã tô màu hình khung theo mô hình CMYK tức là đã dùng màu chồng. CorelDRAW sẽ giúp bạn tạo ra bốn bản in tách màu ứng với bốn thành phần CMYK. Nếu bạn dùng các màu pha trong bản vẽ nào đó, CorelDRAW cho phép tạo bản in tách màu ứng với mỗi màu pha.
“Hay nhỉ! Thế thì làm sao để tô hình khung hiện có bằng màu pha? Lấy màu pha ở đâu?”. Rất đơn giản, bạn làm như sau...
Chọn hình khung (nếu hình khung không ở trạng thái “được chọn”)
Ấn Shift+F11
Mở hộp thoại Uniform Fill
Chọn thẻ  Palettes
Bảng màu PANTONE hiện ra (hình 1)
Hình 1
Bảng màu pha PANTONE
Bảng màu pha PANTONE (PANTONE Spot Color Palette, PANTONE Matching System) gần như được xem là bảng màu pha chuẩn trong nghề in, do công ty sản xuất mực in PANTONE đề ra. Để chọn màu pha PANTONE, bạn phải có “sổ tay mẫu màu PANTONE” (PANTONE swatch book) trong đó in sẵn khoảng vài ngàn ô màu PANTONE với tên gọi xác định (kèm theo hướng dẫn về cách pha trộn tương ứng). Nhờ xem trước mẫu màu in trên giấy, bạn có thể hình dung chính xác màu ta chọn cuối cùng sẽ xuất hiện trên bản in như thế nào. Dựa trên cùng một chuẩn, bạn sẽ làm việc “ăn rơ” với người pha màu.
Trên hộp thoại Uniform Fill, muốn chọn một màu pha PANTONE, bạn có thể bấm vào chỗ nào đó trên thanh dọc trình bày phổ màu PANTONE để định vị sơ lược. Các sắc màu PANTONE cụ thể sẽ hiện ra bên cạnh để bạn chọn kỹ càng hơn. Mỗi ô màu đều có ghi tên tương ứng, giống như trong sổ tay PANTONE. Thông thường, người ta lựa màu trong sổ tay PANTONE trước, rồi dựa vào tên màu ghi ở đó để chọn màu trong hộp thoại Uniform Fill.
Nếu muốn chọn sắc nhạt hơn cho màu PANTONE nào đó (trong khi các ô màu PANTONE kế cận không đáp ứng được), bạn gõ trị số phần trăm vào ô nhập liệu Tint trên hộp thoại Uniform Fill. Trị mặc định là 100% ứng với màu PANTONE được tô thành mảng trơn. Nghĩa là trong bản in tách màu ứng với màu PANTONE đang xét, mảng màu PANTONE 100% ấy xuất hiện dưới dạng mảng “đen thui”. Nếu bạn gõ trị số 50 (tức 50%) trong ô Tint chẳng hạn, ta có màu nhạt hơn 50%. Mảng màu nhạt này sẽ xuất hiện dưới dạng mảng chấm đen trong bản in tách màu ứng với màu PANTONE đang xét. Nếu bạn dùng cả mảng trơn lẫn mảng nhạt của màu PANTONE nào đó trong bản vẽ của mình, các mảng như vậy sẽ nằm trên cùng một bản in tách màu, trong đó mảng trơn là mảng “đen thui”, mảng nhạt là mảng chấm đen. Bằng cách như vậy, chỉ trong một lượt in, bạn đã có hai màu! Nói đúng hơn là hai sắc của một màu. Mà không chỉ có hai, bạn có thể tùy ý dùng nhiều sắc khác nhau bằng cách gõ trị số giữa 0% và 100% trong ô Tint của hộp thoại Uniform Fill.
Giả sử bạn xem sổ tay PANTONE và khoái màu PANTONE 284 C. Thế thì trên hộp thoại Uniform Fill, bạn hãy...
Bấm vào ô Name và gõ 284 c
Tên màu PANTONE 284 C xuất hiện trong ô Name (hình 2). Màu này hiển thị trong ô New Color
Chọn OK
Đóng hộp thoại Uniform Fill. Hình khung của bạn giờ đây được “hân hạnh” tô màu PANTONE 284 C
Lại giả sử rằng bạn chưa ưng ý và muốn có màu nhạt hơn chút ít...
Ấn Shift+F11
Mở hộp thoại Uniform Fill, bạn thấy ngay bảng màu PANTONE
Bấm vào ô Tint, gõ 80 và chọn OK
Màu tô PANTONE 284 C của hình khung nhạt đi (trên bản in, màu pha PANTONE 284 C chỉ còn bao phủ cỡ 80 % diện tích hình khung)
| Các Tin khác |
|
 PhotoShop - Tạo tiêu đề cho menu |
| 
